Астана: +4°C | Алматы: +11°C | Шымкент: +16°C | USD/KZT: 494.5 ₸ | МӘМС байланыс орталығы: 1406
29 October 2026 |
RU ҚАЗ
Байланыс орталығы
1406 (ОСМС / МӘМС)
📋 Редакция
Неврология • Кардиология МКБ-10: R51 / G44

Белдің аяққа тарайтын ауырсынуы: омыртқа жарығының (грыжа) белгілері және МӘМС бойынша МРТ квотасы

Қазақстан Республикасының пациенттеріне арналған клиникалық іс-қимыл алгоритмі

⚠️ ҚАУІПТІ БЕЛГІЛЕР: Келесі симптомдар байқалса, дереу 103 шақырыңыз:
  • Кенеттен басталған бірнеше секунд ішінде ең жоғары қарқындылыққа жеткен қатты ауырсыну («шүйдеге найзағай соққандай»);
  • Ауырсыну қолдың/аяқтың ұюымен, беттің қисаюымен немесе сөйлеудің бұзылуымен қатар жүрсе (инсульт белгілері);
  • Жоғары температура, шүйде бұлшықеттерінің қатаюы (иекті кеудеге тигізу мүмкін емес) және бөртпенің үйлесуі.

Омыртқаның бел бөлігінен басталып, санның артқы немесе бүйір бетімен өкшеге дейін жететін ауырсыну 90% жағдайда жұлын жүйке түбіршегінің омыртқааралық жарықпен (грыжа) қысылғанын көрсетеді.

Қауіпті белгілер (шұғыл нейрохирургиялық көмек қажет):

  • «Ат құйрығы» синдромы: кіші дәрет немесе үлкен дәрет ұстай алмау;
  • Бұтаралық пен анус аймағының ұюы;
  • Аяқ басының кенеттен әлсіреуі (өкшемен немесе саусақ ұшымен тұра алмау).

ҚР ДСМ хаттамалары бойынша сәулелік диагностика стандарттары:

Тексерудің алтын стандарты — кемінде 1.5 Тесла жоғары өрісті томографта бел-сегізкөз бөлігінің МРТ-сы. Қарапайым рентген омыртқа жарығын да, жүйке түбіртектерін де көрсете алмайды.

ҚР ДСМ хаттамалары бойынша міндетті тексеру жоспары:

1. Қан қысымын өлшеу

Гипертониялық кризді жоққа шығару (АҚ 140/90-нан асқанда базалық терапия қажет).

2. Невролог тексеруі

Шүйде жүйкелерін саусақпен басып көру, рефлекстер мен мойын бұлшықеттерінің тонусын тексеру.

3. Мидың МРТ-сы

Тамыр аневризмаларын, көлемді түзілістерді және веноздық іркілісті анықтау.