2026 жылы МӘМС (міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру) жүйесіндегі сақтандырылу мәртебесін ЖСН бойынша eGov.kz порталы, eGov Mobile қосымшасы, Kaspi.kz пен Halyk банк қосымшалары, @SaqtandyryBot Telegram-боты немесе Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорының ресми fms.kz сайты арқылы 1 минут ішінде тегін тексеруге болады. Егер жүйеде «Сақтандырылмаған» мәртебесі көрсетілсе, азамат жоспарлы оталардан, бейінді дәрігерлер қабылдауынан және қымбат диагностикадан (МРТ/КТ) қағылады, алайда ТМККК шеңберіндегі шұғыл көмекті сақтап қалады. Мәртебені қайтару үшін соңғы 12 айдың қарызын өтеу немесе дербес төлеуші ретінде алдағы 12 айға алдын ала төлем жасау (2026 жылы айына 4 250 ₸) қажет.
2026 жылы ЖСН бойынша МӘМС мәртебесін тексерудің 6 ресми тәсілі
Қазақстан Республикасында сақтандырылған азаматтардың бірыңғай цифрлық базасы жұмыс істейді. Мәртебені тексеру үшін медициналық ұйымдарға барудың қажеті жоқ — өзіңіздің 12 таңбалы жеке сәйкестендіру нөміріңізді (ЖСН) білу жеткілікті:
- Kaspi.kz мобильді қосымшасы: «Мемлекеттік қызметтер» бөліміне өтіп, «МӘМС мәртебесі» тармағын таңдаңыз. ЖСН енгізгеннен кейін жүйе сіздің ағымдағы мәртебеңізді («Сақтандырылған» немесе «Сақтандырылмаған») және соңғы 12 айдағы аударымдардың түскен-түспегенін нақты көрсетеді.
- Halyk Bank мобильді қосымшасы: «Мемлекеттік қызметтер» → «МӘМС сақтандыру мәртебесі» бөлімінде ЖСН бойынша «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясының базасынан деректерді бірден шығарып береді.
- eGov.kz және eGov Mobile порталы: ЭЦП немесе QR-кодпен кіріп, «Медициналық көрсетілетін қызметтерді тұтынушы ретінде қатысу және МӘМС жүйесіндегі аударымдар туралы ақпарат беру» қызметін таңдаңыз. Ресми QR-коды бар электронды анықтама 1 минут ішінде PDF форматында жасалады.
- Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорының ресми сайты (fms.kz / msqory.kz): Басты беттің төменгі оң жақ бұрышындағы «Мәртебені тексеру» виджетіне ЖСН енгізіп, тіркеусіз-ақ анықтауға болады.
- Ресми @SaqtandyryBot Telegram-боты: Чатқа
/startпәрменін жіберіп, қазақ тілін таңдаңыз. «Сақтандырылу мәртебесін анықтау» түймесін басып, ЖСН нөмірін жазыңыз. Бот жауапты 3 секундта ұсынады. - 1406 бірыңғай байланыс орталығы: Барлық ұялы байланыс операторларынан (Kcell, Activ, Beeline, Tele2, Altel) және қалалық телефондардан қоңырау шалу тегін. Оператор жүйе бойынша төлемдер тарихын тексеріп, мәртебенің болмау себебін түсіндіреді.
Мемлекет есебінен сақтандырылған 15 жеңілдік санаты
«Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру туралы» ҚР Заңының 26-бабына сәйкес, мемлекет халықтың әлеуметтік осал 15 санаты үшін МӘМС жарналарын республикалық бюджет есебінен төлейді. Бұл санаттағы азаматтарға «Сақтандырылған» мәртебесі автоматты түрде беріледі:
| № | Азаматтардың жеңілдікті санаты | Растайтын негіздер мен құжаттар |
|---|---|---|
| 1 | 18 жасқа дейінгі балалар | АХАТ базасы мен баланың ЖСН нөмірі бойынша автоматты түрде. |
| 2 | Ресми тіркелген жұмыссыздар | Мансап орталығында немесе Enbek.kz порталында тіркелу. |
| 3 | Жұмыс істемейтін жүкті әйелдер | Емханада 12 аптаға дейін жүктілік бойынша есепке тұру (электрондық регистр). |
| 4 | 3 жасқа дейінгі баланы тәрбиелеп отырған жұмыс істемейтін ата-ана | Декреттік демалыстағы және табысы жоқ ана немесе әке. |
| 5 | Жасына байланысты зейнеткерлер және соғыс ардагерлері | ҚР Еңбекминінің зейнетақы төлемдері дерекқоры бойынша. |
| 6 | Барлық топтағы мүгедектігі бар адамдар | Мүгедектік жөніндегі орталықтандырылған деректер базасы. |
| 7 | Күндізгі оқу бөлімінің студенттері | Колледждер мен ЖОО студенттері. Шетелде оқитын студенттер eGov арқылы өтінім береді. |
| 8 | Көпбалалы аналар («Алтын алқа», «Күміс алқа») | Алқалармен марапатталған немесе 4 және одан көп баласы бар аналар. |
| 9–15 | I топтағы мүгедекке күтім жасайтындар, сотталғандар, АӘК алушылар | ҚР Еңбек министрлігі мен Ішкі істер министрлігінің ақпараттық жүйелері. |
2026 жылғы МӘМС жарналары мен аударымдарының мөлшері
2026 жылы Қазақстандағы ең төменгі жалақы (ЕТЖ) 85 000 ₸, ал айлық есептік көрсеткіш (АЕК) — 4 325 ₸ мөлшерінде белгіленген (ҚР № 239-VIII Заңы). Төлемдер қызмет түріне байланысты келесідей есептеледі:
- Жалдамалы қызметкерлер:
- Жұмыскер жарнасы: жалақының 2% (бухгалтерия жалақыдан ұстайды).
- Жұмыс беруші аударымы: кәсіпорын есебінен 3% (қызметкер табысынан шегерілмейді).
- Ең жоғары шек: табыс 10 ЕТЖ-ден (850 000 ₸) аспайтын бөліктен есептеледі. Жұмыскердің максималды жарнасы — 17 000 ₸/ай, жұмыс берушінікі — 25 500 ₸/ай.
- Жеке кәсіпкерлер (ЖК) және жеке практикамен айналысатын тұлғалар (нотариустар, адвокаттар):
- Мөлшерлемесі: 1.4 ЕТЖ-нің 5%.
- 2026 жылғы есеп:
1.4 × 85 000 ₸ × 5% =айына 5 950 ₸ (Заңның 28-бабы). Кәсіпкер табыс таппаған немесе нөлдік есеп берген айларда да бұл соманы төлеуге міндетті.
- Дербес төлеушілер (ресми жұмысы жоқ және ЖК ретінде тіркелмеген азаматтар):
- Мөлшерлемесі: 1 ЕТЖ-нің 5%.
- 2026 жылғы сомасы:
85 000 ₸ × 5% =айына 4 250 ₸.
- АҚС (азаматтық-құқықтық сипаттағы шарттар) бойынша жұмыс істейтіндер:
- Мөлшерлемесі: табыстың 2% (тапсырыс беруші салық агенті ретінде ұстап қалады).
МӘМС пакетіне не кіреді және ТМККК бойынша сақтандырусыз не тегін?
Қазақстанда медициналық көмектің екі деңгейлі үлгісі жұмыс істейді. Барлық азаматтарға бірдей кепілдік берілген ТМККК (тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемі) мен МӘМС пакетінің аражігін нақты ажырату қажет:
| Медициналық көмек түрі | ТМККК (Сақтандырусыз барлық азаматтарға тегін) | МӘМС пакеті (Тек «Сақтандырылған» мәртебесі барларға) |
|---|---|---|
| Жедел жәрдем және шұғыл көмек | ✅ 103 жедел жәрдемі, өмірге қауіп төнгенде шұғыл ауруханаға жатқызу, реанимация. | — |
| Учаскелік дәрігерлер қабылдауы | ✅ Тіркелген емханада терапевт, педиатр, ЖТД (жалпы практика дәрігері) қабылдауы. | ✅ Толық көлемде. |
| Бейінді мамандар (кардиолог, невропатолог, ЛОР, окулист) | ❌ Қолжетімсіз (созылмалы және әлеуметтік маңызы бар дертке шалдыққандардан басқа). | ✅ Учаскелік дәрігердің электронды жолдамасы бойынша толықтай тегін. |
| Диагностика (МРТ, КТ, УДЗ, ЭКГ) | ❌ Тек шұғыл көрсетілім кезіндегі қарапайым рентген мен ЭКГ. | ✅ Жоғары технологиялық МРТ, КТ, УДЗ, эндоскопия жолдамамен тегін. |
| Зертханалық талдаулар | ❌ Шұғыл жағдайдағы жалпы қан және зәр анализі ғана. | ✅ Гормондар, онкомаркерлер, биохимия, аллергиялық сынамалар. |
| Жоспарлы хирургиялық операциялар | ❌ Жоспарлы оталар жасалмайды (тек шұғыл хирургия). | ✅ Ауруханаға жатқызу бюросы порталы арқылы кез келген жоспарлы ота тегін. |
| Стоматология | ❌ Кірмейді. | ✅ 18 жасқа дейінгі балалар мен жүкті әйелдерге жоспарлы және шұғыл емдеу. |
«Сақтандырылмаған» мәртебесі шықса не істеу керек: 2 заңды тәсіл
Қазақстан заңнамасында сақтандыру мәртебесін алудың және қалпына келтірудің нақты екі жолы қарастырылған:
1-тәсіл: Соңғы 12 айдың нақты берешегін төлеу
Егер сіз бұрын ресми жұмыс істеп, соңғы бір жыл ішінде белгілі бір айларда (мысалы, 2-3 ай) төлем түспей қалса, әрбір борышты айға дербес төлем жасау қажет. 2026 жылдың әр айы үшін дербес төлеуші ретінде 4 250 ₸ төленеді. Төлем коды (КНП) — 122.
2-тәсіл: Алдағы 12 айға алдын ала төлем жасау (Заңның 5-бабы, 3-тармағы)
Бұл тәсіл — бұрын ешқашан МӘМС төлемеген немесе бірнеше жылдық қарызы бар азаматтар үшін ең тиімді шешім. Заң бойынша ескі жылдардың қарызын жабу талап етілмейді. Ағымдағы айдан бастап алдағы 12 айға алдын ала төлем жасау жеткілікті:
- Алдағы 12 айдың әрқайсысына жеке-жеке 4 250 ₸ мөлшерінде 12 транш жасалады. Жалпы сома:
12 × 4 250 =51 000 ₸. - Әрбір төлемде тиісті ай мен жыл міндетті түрде нақты көрсетілуі тиіс.
- Төлем өңделгеннен кейін «Сақтандырылған» мәртебесі толық бір жылға беріледі.
Мәртебе қашан қосылады және төлем өтпей қалса не істеу керек?
Банктер (Kaspi, Halyk) немесе «Қазпошта» арқылы төленген ақша «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясының шотына түседі. Регламентке сәйкес:
- Төлемнің өңделуі мен мәртебенің жаңаруы 3 жұмыс күніне дейін уақыт алады (көбінесе 24 сағатта жаңарады).
- Егер 3 күн өткен соң мәртебе өзгермесе, ЖСН мен төлем мақсаты кодын (КНП 122 болуы шарт) қайта тексеріңіз.
- Дәрігердің қабылдауы шұғыл қажет болып, жүйе әлі жаңармаған жағдайда, 1406 байланыс орталығына хабарласып, төлем түбіртегінің референсін хабарлаңыз. Қор операторы мәртебе базада толық жаңарғанша уақытша рұқсат ресімдей алады.
Пациент құқығы бұзылғанда қайда хабарласу қажет?
- МӘМС бірыңғай байланыс орталығы:
1406(тәулік бойы тегін). - Qoldau 24/7 мобильді қосымшасы: App Store және Google Play арқылы жүктеп, фото мен құжаттарды қоса бере отырып өтініш қалдыруға болады.
- Ресми сайт: msqory.kz / fms.kz.
- Денсаулық сақтау министрлігіне ресми шағым: eOtinish.gov.kz арқылы Медициналық және фармацевтикалық бақылау комитетіне жолданады. Шағым 15 жұмыс күні ішінде қаралып, емханаға орындалуы міндетті нұсқама беріледі.
Елордада жоғары өрісті 1.5–3.0 Тесла томографтарында зерттеулер мамандандырылған медициналық орталықтарда жүргізіледі. МӘМС жолдамасы бойынша тегін және ақылы жазылу қолжетімді.
Радиология бөлімшесінің бірыңғай анықтама телефоны: +7 (7172) 99-88-00- ҚР ДСМ № 152 клиникалық хаттамасы «Ми қан айналымының жедел бұзылыстары: сәулелік диагностика стандарттары».
- ҚР Денсаулық сақтау министрінің міндетін атқарушының 2020 жылғы 15 қазандағы № ҚР ДСМ-133/2020 бұйрығы «Мамандандырылған медициналық көмек көрсету қағидаларын бекіту туралы».