eGov арқылы емханаға қалай тіркелуге немесе ауысуға болады: 2026 жылғы қадамдық нұсқаулық

2026 жылы Қазақстанда бастапқы медико-санитариялық көмек (БМСК) көрсететін емханаға тіркелу немесе медициналық ұйымды ауыстыру онлайн түрде eGov.kz порталы немесе eGov Mobile қосымшасы арқылы қағаз анықтамаларсыз және емханаға бармай-ақ 5 минут ішінде жүзеге асырылады. Өтінімді емхана 1 жұмыс күні ішінде қарайды, ал тіркелгені туралы электрондық талон Жеке кабинетке түседі. Емхананы жылына бір рет еркін таңдау құқығымен, жаңа тұрғылықты мекенжайға немесе жұмыс орнына көшкенде, сондай-ақ жыл сайынғы еркін тіркелу науқаны кезінде (1 қыркүйек пен 15 қараша аралығында) ауыстыруға болады. Егер азамат өзінің нақты тұратын ауданынан тыс орналасқан емхананы таңдаса, дәрігер үйге шақыртуға шықпайды — бұл жағдайда үйге көмек жедел жәрдем немесе 103 арқылы шақырылады.

2026 жылы емханаға тіркелу және оны ауыстыру негіздері

Азаматтарды емханаларға тіркеу тәртібі ҚР Денсаулық сақтау министрінің 2020 жылғы 13 қарашадағы № ҚР ДСМ-194/2020 бұйрығымен бекітілген. Ережеге сәйкес, ҚР азаматы, қандас немесе тұрақты тұруға ықтиярхаты (тұрғылықты ықтиярхат) бар шетелдік келесі заңды негіздер бойынша емхананы ауыстыра алады:

1. Тұрақты немесе уақытша тұрғылықты жерін ауыстырғанда: басқа қалаға, ауданға немесе жаңа көшеге көшкен кезде аумақтық емханаға тіркелу жылдың кез келген уақытында шектеусіз жүргізіледі.
2. Жұмыс немесе оқу орнын ауыстырғанда: пациент кеңсеге, кәсіпорынға немесе оқу орнына жақын орналасқан емхананы таңдауға құқылы.
3. Емхананы еркін таңдау құқығы (жылына 1 рет): әрбір азамат күнтізбелік жылда бір рет өз қалауы бойынша тұрғылықты елді мекен шегінде БМСК ұйымын ешқандай себеп түсіндірместен ауыстыруға құқылы.
4. Жыл сайынғы еркін тіркелу науқаны: жыл сайын 1 қыркүйек пен 15 қараша аралығында өтеді. Осы науқан кезінде тіркелген азамат жаңа емханада келесі жылдың 1 қаңтарынан бастап қызмет ала бастайды.
5. Емхананың қайта ұйымдастырылуы немесе жабылуы: медициналық ұйым жабылған немесе оның МӘМС қорымен шарты бұзылған жағдайда пациенттер автоматты түрде қайта бөлінеді, бірақ азамат басқа ұйымды өзі дербес таңдауға құқылы.

Аумақтық қағидат және қадамдық қолжетімділік ережесі

Бастапқы медициналық көмектің басты қағидаты — аумақтық қолжетімділік (үйден 15–20 минуттық жаяу қашықтық немесе 1.5–2 км радиус). Мұның маңызы неде:

• Үйге шақыртуларға қызмет көрсету: Учаскелік терапевт, педиатр және патронаждық мейірбике үйге тек емханаға бекітілген аумақ шегінде ғана шығады.
• Қызмет көрсету аумағынан тыс тіркелу: Заң азаматқа қаланың кез келген емханасын, тіпті үйінен шалғай орналасқан ұйымды да таңдауға рұқсат береді. Алайда бұл жағдайда eGov.kz порталында өтінім беру кезінде пациент үйге медициналық қызмет көрсетуден бас тарту туралы келісімге қол қояды. Егер денсаулығыңыз нашарласа (қызу көтерілсе, қан қысымы артса), шалғай емхананың дәрігері үйге келмейді — нақты тұрған мекенжай бойынша жедел жәрдемді (103) шақыруға тура келеді.
• Жаңа туған нәрестелер мен 5 жасқа дейінгі балалар: Педиатрлар өмірінің алғашқы айларында мейірбикенің үйдегі патронаждық бақылауын қамтамасыз ету үшін сәбилерді нақты тұратын мекенжайы бойынша тіркеуді қатаң ұсынады.

eGov.kz порталы арқылы емханаға тіркелудің қадамдық нұсқаулығы

eGov.kz порталында электрондық өтініш беру толық автоматтандырылған, ешқандай мекенжай анықтамасы немесе бұрынғы емханадан есептен шығу талоны талап етілмейді (есептен шығару автоматты түрде жүреді):

1. Ресми egov.kz порталына кіріп, ЭЦП, eGov Mobile QR-коды немесе бірреттік құпия сөз арқылы авторизациядан өтіңіз.
2. Басты мәзірдегі «Денсаулық сақтау» бөліміне өтіп, «Бастапқы медико-санитариялық көмек көрсететін медициналық ұйымдарға тіркелу» мемлекеттік қызметін табыңыз.
3. «Қызметке онлайн тапсырыс беру» батырмасын басыңыз.
4. Электрондық өтінім өрістерін толтырыңыз:
   • Нақты тұратын өңірді, аудан мен елді мекенді таңдаңыз;
   • Ашылған тізімнен медициналық ұйымды (емхананы немесе дәрігерлік амбулаторияны) белгілеңіз;
   • Тіркелу себебін көрсетіңіз (тұрғылықты жерді ауыстыру, еркін таңдау, тіркеу науқаны және т.б.);
   • Дәрігерлік бөлімшені және нақты учаскелік дәрігерді (ЖТД, терапевт) таңдаңыз;
   • Байланыс телефоны мен нақты тұратын мекенжайыңызды жазыңыз.
5. Өтінішке электрондық цифрлық қолтаңбамен (ЭЦП) немесе eGov Mobile арқылы қол қойыңыз.
6. Қызмет көрсету мерзімі: 1 жұмыс күні. Жеке кабинетте («Қызметтер тарихы» бөлімінде) учаске нөмірі мен емдеуші дәрігердің аты-жөні көрсетілген тіркелу туралы электрондық талон пайда болады.

eGov Mobile мобильді қосымшасы арқылы тіркелу

1. Смартфондағы eGov Mobile қосымшасын ашып, Face ID немесе қысқа код арқылы кіріңіз.
2. Төменгі мәзірден «Қызметтер» → «Денсаулық сақтау» санатын таңдаңыз.
3. «БМСК ұйымына тіркелу» қызметін ашыңыз.
4. Нақты тұрғылықты мекенжайды растап, емхана мен дәрігерді таңдаңыз да, өтінімге Digital-ID (Face ID) арқылы қол қойыңыз. Нәтиже туралы хабарлама қосымшаға түседі.

Баланы емханаға қалай тіркеуге болады?

18 жасқа толмаған баланы емханаға тек оның заңды өкілдері (ата-анасы, асырап алушылар немесе қамқоршылары) тіркей алады:

• eGov.kz арқылы тіркеу: «БМСК ұйымына тіркелу» қызметін таңдаған кезде ата-ана «Балаға өтінім беру» тармағын белгілеп, баланың ЖСН нөмірін енгізеді. Туыстық қатынас АХАТ ақпараттық жүйесі арқылы автоматты түрде тексеріледі.
• Жаңа туған сәбилер: Перзентханадан шыққан соң 3 тәулік ішінде ақпарат ананың тұрғылықты мекенжайы бойынша аумақтық емханаға автоматты түрде жолданады. Учаскелік педиатр мен патронаждық мейірбике үйге алғашқы патронаж жасау үшін хабарласады.

Кімдер емхананың тіркеу бөліміне (регистратураға) барып тіркеле алады?

№ ҚР ДСМ-194/2020 бұйрығына сәйкес, барлық еңбекке қабілетті азаматтар eGov.kz арқылы онлайн тіркелуі тиіс. Емханаға барып, қағаз түрінде өтініш беруге тек 8 санатқа рұқсат етілген:

Емхана тіркеуден қандай жағдайда бас тарта алады?

• Учаскенің шамадан тыс жүктелуі (нормативтің асып кетуі): ҚР Денсаулық сақтау министрлігінің стандартына сәйкес, 1 жалпы практика дәрігеріне (ЖТД) 1 700 адамнан; 1 терапевке — 2 200 адамнан; 1 балалар педиатрына — 900 баладан артық тіркеуге заң бойынша тыйым салынған. Барлық учаскелер толған жағдайда емхана ресми дәлелді бас тарту береді.
• Өтінімдегі жалған деректер: нақты мекенжайдың сәйкес келмеуі.
• Үйге шақыртудан бас тарту келісіміне қол қоймау: емхана аумағынан тыс тұратын азаматтар үйге қызмет көрсетуден бас тартуға келіспегенде.

Тіркеуден заңсыз бас тартса қайда шағымдану керек?

1. Пациенттерді қолдау және ішкі сараптама қызметі: әрбір емханада арнайы кабинет жұмыс істейді. Бас дәрігердің емдеу ісі жөніндегі орынбасарына жолығып, мәселені 15 минутта шешуге болады.
2. 1406 байланыс орталығы: Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорының бірыңғай нөміріне қоңырау шалып, заңсыз бас тарту фактісі бойынша шағым тіркеңіз.
3. eOtinish.gov.kz мемлекеттік порталы: ҚР Денсаулық сақтау министрлігінің Медициналық және фармацевтикалық бақылау комитетіне ресми арыз жолдаңыз. Құзырлы орган шағымды 15 жұмыс күні ішінде қарап, емханаға қатаң нұсқама береді.

Редакциялық бақылау және фактчекинг

Сыздықова Асылзат Омарқызы

MedPress.kz Бас редакторы, AsylBota орталығының дәрігер-оңалтушысы. Материал ҚР ДСМ клиникалық хаттамалары мен дәлелді медицина қағидаттарына сәйкес верификацияланған.