Астана: +4°C | Алматы: +11°C | Шымкент: +16°C | USD/KZT: 494.5 ₸ | МӘМС байланыс орталығы: 1406
29 October 2026 |
RU ҚАЗ
Байланыс орталығы
1406 (ОСМС / МӘМС)
📋 Редакция
Неврология • Кардиология МКБ-10: R51 / G44

Оң жақ қабырға астының қатты ауыруы: себептері, іс-қимыл тактикасы және МӘМС тексеруі

Қазақстан Республикасының пациенттеріне арналған клиникалық іс-қимыл алгоритмі

⚠️ ҚАУІПТІ БЕЛГІЛЕР: Келесі симптомдар байқалса, дереу 103 шақырыңыз:
  • Кенеттен басталған бірнеше секунд ішінде ең жоғары қарқындылыққа жеткен қатты ауырсыну («шүйдеге найзағай соққандай»);
  • Ауырсыну қолдың/аяқтың ұюымен, беттің қисаюымен немесе сөйлеудің бұзылуымен қатар жүрсе (инсульт белгілері);
  • Жоғары температура, шүйде бұлшықеттерінің қатаюы (иекті кеудеге тигізу мүмкін емес) және бөртпенің үйлесуі.

Оң жақ қабырға астының ауыруы — гастроэнтеролог пен хирургқа шұғыл қаралудың кең таралған себебі. Көбінесе бұл симптом гепатобилиарлық жүйенің (бауыр, өт қабы, өт жолдары) немесе ұлтабардың ауруларын көрсетеді.

Қауіпті белгілер (қашан дереу 103 шақыру қажет):

  • Оң иыққа немесе жауырынға тарайтын төзгісіз қатты ұстамалы ауырсыну;
  • Көз ағы мен терінің сарғаюы (өт жолының таспен бітелуінен болатын механикалық сарғаю);
  • Дене қызуының 38.5°C-тан асуы, қалтырау және жеңілдік әкелмейтін өт құсу;
  • Іштің алдыңғы қабырғасы бұлшықеттерінің тақтайдай қатаюы (перитонит белгісі).

ҚР-да МӘМС бойынша міндетті тексеру жоспары:

  1. Құрсақ қуысы ағзаларының УДЗ (бауыр, өт қабындағы тастарды анықтау, ұйқы безі);
  2. Қанның биохимиялық талдауы: жалпы және тікелей билирубин, АЛТ, АСТ, сілтілі фосфатаза, ГГТП;
  3. Жедел холециститті жоққа шығару үшін хирург кеңесі.

ҚР ДСМ хаттамалары бойынша міндетті тексеру жоспары:

1. Қан қысымын өлшеу

Гипертониялық кризді жоққа шығару (АҚ 140/90-нан асқанда базалық терапия қажет).

2. Невролог тексеруі

Шүйде жүйкелерін саусақпен басып көру, рефлекстер мен мойын бұлшықеттерінің тонусын тексеру.

3. Мидың МРТ-сы

Тамыр аневризмаларын, көлемді түзілістерді және веноздық іркілісті анықтау.