Егер дәрігер дөрекілік танытса, ТМККК/МӘМС аясында тегін қабылдаудан, жолдамадан, базалық скринингтен немесе дәрі-дәрмектен бас тартса, алдымен емхананың Пациенттерді қолдау қызметіне (жауап 3–5 жұмыс күнінде) және МӘМС 1406 жедел желісіне жүгініңіз, ал нәтиже болмаса, дәрігерлік қателік не денсаулыққа зиян келсе — eOtinish арқылы Медициналық және фармацевтикалық бақылау комитетіне ресми шағым беріңіз (ӘРПК бойынша қарау мерзімі — 15 жұмыс күні, тексерумен 20 жұмыс күніне дейін).
- 2026 жылы пациенттер қандай жағдайларда шағымдануға құқылы
- 1-қадам. Емханадағы Пациенттерді қолдау және ішкі аудит қызметі
- 2-қадам. 1406 байланыс орталығы және Qoldau 24/7 қосымшасы
- 3-қадам. Медициналық және фармацевтикалық бақылау комитеті
- 4-қадам. eOtinish арқылы шағым беру (қадамдық нұсқаулық)
- Қарау мерзімдері және жауапқа шағымдану
- Шағым мәтінінің дайын үлгісі
- Жеке клиникаға және ақылы медициналық қызметтерге қайда шағымдануға болады
- Стационарға жатқызудан бас тартса және дәрігерлік қателік болса не істеу керек
- Учаскелік дәрігерді немесе емхананы жанжалсыз ауыстыру
- Шағым берер алдында қандай дәлелдемелер жинау керек
2026 жылы пациенттер қандай жағдайларда шағымдануға құқылы
Пациент құқықтары ҚР «Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы» № 360-VI Кодексінде бекітілген. 2026 жылы Бірыңғай медициналық көмек пакетіне көшу аясында жиі кездесетін бұзушылықтар:
- ТМККК және МӘМС қызметтері үшін заңсыз ақы талап ету: 2026 жылдан бастап базалық скринингтер (онкоскрининг, гипертония, қант диабеті, глаукома) ТМККК пакетіне ауыстырылып, МӘМС мәртебесіне қарамастан барлығына тегін көрсетіледі.
- Қабылдаудан немесе тексеруге жолдамадан бас тарту: мысалы, талдауларға тегін жолдама беруден бас тарту, көрсетілім болса да КТ/МРТ/УДЗ-ға жібермеу.
- Күту мерзімін бұзу: бейінді маманға жоспарлы жазылуды немесе диагностиканы нормативтен тыс кешіктіру.
- Тегін дәрі-дәрмек (АЛО) бермеу немесе электронды аурухана парағын рәсімдеудің 30 минуттық регламентін бұзу.
- Медициналық этиканы бұзу, дөрекілік және дәрігерлік қателік: дұрыс емес диагноз қою, зиянды ем тағайындау.
1-қадам. Емханадағы Пациенттерді қолдау және ішкі аудит қызметі
Мемлекеттік тапсырыспен жұмыс істейтін әрбір клиникада бас дәрігерге тікелей бағынатын Пациенттерді қолдау қызметі бар. Ұйымдастырушылық даулардың 70%-ы осы деңгейде 1–3 күн ішінде шешіледі.
- Емхана холындағы Пациенттерді қолдау қызметінің кабинетін табыңыз немесе кері байланыс QR-кодын пайдаланыңыз.
- Бас дәрігердің қабылдау бөлмесіне екі данада жазбаша өтініш тапсырып, өз данаңызға кіріс нөмірі мен күнін қойдырыңыз.
- Клиника 3–5 жұмыс күні ішінде ресми жауап беруге міндетті.
2-қадам. 1406 байланыс орталығы және Qoldau 24/7 қосымшасы
Емхана деңгейінде мәселе шешілмесе немесе тегін ТМККК/МӘМС қызметтері үшін ақша сұраса, Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорының 1406 тегін нөміріне қоңырау шалыңыз (немесе Qoldau 24/7, SaqtandyryBot, msqory.kz арқылы өтінім қалдырыңыз). Бұзушылық расталса, Қор клиникаға қаржылық айыппұл салады.
3-қадам. Медициналық және фармацевтикалық бақылау комитеті
Емдеу сапасы, дәрігерлік қателік, дұрыс емес диагноз немесе денсаулыққа зиян келтіру бойынша ҚР ДСМ Медициналық және фармацевтикалық бақылау комитетіне (gov.kz/kmfk) және оның өңірлік департаменттеріне жүгіну қажет. Комитет тәуелсіз сарапшыларды тарта отырып, жоспардан тыс тексеру жүргізіп, әкімшілік айыппұл салуға не лицензияны тоқтатуға құқылы.
4-қадам. eOtinish арқылы шағым беру (қадамдық нұсқаулық)
Мемлекеттік органдарға ресми шағымдар eOtinish платформасы (немесе eGov Mobile / Aitu) арқылы ҚР ӘРПК тәртібімен беріледі:
- Авторизация: eotinish.kz сайтына ЭЦҚ немесе Digital ID арқылы кіріңіз.
- Өтініш түрі: «Өтініш беру» батырмасын басып, «Шағым» санатын таңдаңыз.
- Алушыны таңдау: емдеу сапасы мен бас тарту бойынша — өңіріңіз бойынша Медициналық және фармацевтикалық бақылау комитетінің аумақтық департаментін; МӘМС мәртебесі мен жарналар бойынша — «Әлеуметтік медициналық сақтандыру қоры» КЕАҚ таңдаңыз.
- Мән-жайды баяндау: күнін, емхана нөмірін, дәрігердің аты-жөнін және бұзушылық фактісін нақты жазыңыз.
- Дәлелдемелерді тіркеу: Damumed скриншоттарын, түбіртектерді, жолдамаларды және емхананың жазбаша жауабын жүктеңіз (әр файл 10 МБ-қа дейін).
- Қол қою: ЭЦҚ-мен растап, тіркеу нөмірін сақтаңыз.
Қарау мерзімдері және жауапқа шағымдану
| Инстанция | Жүгіну арнасы | Қарау мерзімі | Нәтижесі |
|---|---|---|---|
| Емхана (ПҚҚ) | Бас дәрігер қабылдауы / QR | 1–5 жұмыс күні | Жолдама беру, дәрігерді ауыстыру, тәртіптік шара |
| МӘМС қоры | 1406, Qoldau 24/7, eOtinish | Жедел / 15 жұмыс күніне дейін | Қызметті тегін көрсетуге міндеттеу, айыппұл салу |
| МжФБК (КМиФК) | eOtinish.kz | ӘРПК бойынша 15–20 жұмыс күні (қажет болса хабарламамен ұзартылады) | Жоспардан тыс тексеру, сараптама актісі, айыппұл |
| Прокуратура / Сот | eOtinish / Сот кабинеті | 15–30 күн | Материалдық және моральдық зиянды өндіру |
Шағым мәтінінің дайын үлгісі
Кімнен: [Толық аты-жөні, ЖСН, мекенжайы, телефоны]
ШАҒЫМ
«[Күні]» мен [емхана атауы / нөмірі] медициналық ұйымына дәрігер [аты-жөні, мамандығы] қабылдауына жүгіндім. Қабылдау барысында ҚР «Халық денсаулығы туралы» Кодексімен кепілдендірілген пациент құқықтарым бұзылды: [нақты фактіні жазыңыз: тегін қызметтен бас тарту, ақы талап ету, жолдама бермеу, дәрігерлік қателік, дөрекілік].
ҚР Денсаулық туралы кодексі мен ӘРПК негізінде СҰРАЙМЫН:
1. Көрсетілген медициналық көмектің сапасына жоспардан тыс тексеру жүргізуді.
2. Бұзушылықтарды жойып, кінәлі тұлғаларды жауапкершілікке тартуды.
3. Заңда белгіленген мерзімде дәлелді жазбаша жауап беруді.
Қосымшалар: [Damumed үзіндісі, түбіртектер, скриншоттар].
Жеке клиникаға және ақылы медициналық қызметтерге қайда шағымдануға болады
Кез келген жекеменшік клиника мемлекеттік лицензия негізінде жұмыс істейді және ҚР ДСМ клиникалық хаттамалары мен «Тұтынушылардың құқықтарын қорғау туралы» Заңды сақтауға міндетті.
- Сапасыз ақылы қызмет көрсетілсе немесе денсаулыққа зиян келсе: eOtinish арқылы МжФБК аумақтық департаментіне шағым беріңіз — меншік нысанына қарамастан клиника тексеріледі.
- Артық ақылы қызмет таңылса немесе ақша қайтарылмаса: клиника директорына жазбаша сотқа дейінгі талап жолдаңыз (жауап беру мерзімі — 10 күнтізбелік күн), ал бас тартса — eOtinish арқылы Сауда және тұтынушылардың құқықтарын қорғау департаментіне не азаматтық сотқа жүгініңіз.
Стационарға жатқызудан бас тартса және дәрігерлік қателік болса не істеу керек
Қабылдау бөлімшесінің кезекші дәрігері шұғыл емдеуге жатқызудан бас тартса, тексеру нәтижелері мен себебі көрсетілген жазбаша бас тартуды талап етіп, бірден 1406 нөміріне хабарласыңыз. Дәрігерлік қателікке күдік болса, дау басталмай тұрып ДСМ Кодексінің 77-бабы бойынша медициналық картаның расталған көшірмесін алыңыз.
Учаскелік дәрігерді немесе емхананы жанжалсыз ауыстыру
Егер учаскелік дәрігерге сенім жоғалса, бөлім меңгерушісіне сол емхана ішіндегі басқа дәрігерге ауысу туралы өтініш жазуға немесе жылына 1 рет eGov.kz / eGov Mobile арқылы басқа емханаға еркін тіркелуге болады.
Шағым берер алдында қандай дәлелдемелер жинау керек
Дәлелдемелік база неғұрлым нақты болса, МжФБК мен МӘМС инспекторлары соғұрлым тез нұсқама шығарады. eOtinish-ке жібермес бұрын мына құжаттарды дайындаңыз:
- Damumed және eGov скриншоттары: қабылдаулар, тағайындалған тексерулер, талоннан бас тарту күндері және МӘМС мәртебесі.
- Жазбаша бас тарту немесе картадан үзінді: жолдама беруден бас тартылса, себебін амбулаторлық картаға тіркетіңіз.
- Қаржылық құжаттар: ТМККК/МӘМС аясындағы тегін қызмет үшін ақы төлеуге мәжбүрлеген болса — фискалдық чектер мен шарттар.
• 1406 — МӘМС бірыңғай байланыс орталығы.
• 1414 — eGov.kz (eOtinish арқылы шағым беруге көмек).
• 103 — Жедел медициналық жәрдем.
Ресми дереккөздер
- ҚР ДСМ № 152 клиникалық хаттамасы «Ми қан айналымының жедел бұзылыстары: сәулелік диагностика стандарттары».
- ҚР Денсаулық сақтау министрінің міндетін атқарушының 2020 жылғы 15 қазандағы № ҚР ДСМ-133/2020 бұйрығы «Мамандандырылған медициналық көмек көрсету қағидаларын бекіту туралы».


